Wet- en regelgeving rond kinderboerderijen, dierenweides, zorgboerderijen en dierlocaties

Dieren houden, publiek ontvangen en met mensen werken brengt meerdere regelstelsels samen.

Welke regels gelden voor een kinderboerderij, dierenweide of zorgboerderij? Kinderboerderijadvies helpt bij Wet dieren, UBN, I&R, diergezondheid, zoönosen, publieksveiligheid, vrijwilligers, zorgcontext en ruimtelijke regelgeving.

Op een publieke of maatschappelijke dierlocatie geldt zelden maar één wettelijke verplichting.
Dierenwelzijn, dierregistratie, diergezondheid, publiekscontact, veiligheid, vrijwilligerswerk, ruimtelijke regels en soms zorgwetgeving kunnen tegelijkertijd relevant zijn. Welke regels precies gelden hangt af van de diersoorten, activiteiten, organisatie en locatie. Kinderboerderijadvies brengt deze raakvlakken praktisch in beeld, benoemt waar verplichtingen of risico’s spelen en geeft duidelijk aan wanneer aanvullende juridische, veterinaire, arbo- of zorginhoudelijke expertise nodig is.

Gemeenten krijgen bij kinderboerderijen, dierenweides, hertenkampen en andere dierlocaties steeds vaker vragen over regels en verantwoordelijkheden.

Wie houdt de dieren? Is er een UBN nodig? Klopt de I&R? Zijn hertachtigen of kameelachtigen geregistreerd? Is er sprake van een dierentuinvergunning? Welke afspraken zijn nodig rond verzorging, huisvesting, vrijwilligers, veiligheid en publiekscontact?

Kinderboerderijadvies helpt gemeenten en dierlocaties om zulke vragen praktisch in beeld te brengen. Niet als juridisch advieskantoor, maar als dierinhoudelijke adviseur die regels, praktijk en uitvoerbaarheid met elkaar verbindt.

Wet dieren en
Besluit houders van dieren

Wie dieren houdt, krijgt te maken met regels rond dierenwelzijn, gezondheid, verzorging en huisvesting. Ook kinderboerderijen en dierenweides vallen niet buiten deze aandachtspunten omdat zij maatschappelijk of kleinschalig zijn.

Kinderboerderijadvies kan helpen om te beoordelen of de praktijk op hoofdlijnen aansluit bij wat redelijkerwijs nodig is voor goede verzorging, huisvesting, registratie en beheer.

Daarbij wordt gekeken naar:

  • dierenwelzijn
  • voer en water
  • huisvesting
  • bescherming tegen weersomstandigheden
  • dierenartsafspraken
  • gezondheid en ziekte
  • verzorging en toezicht
  • dagelijkse uitvoerbaarheid
  • beleid en werkafspraken

UBN, I&R en dierregistratie

Bij veel dierlocaties zijn UBN, I&R en dierregistratie belangrijke aandachtspunten. Denk aan schapen, geiten, runderen, varkens, paardachtigen, hertachtigen, kameelachtigen of andere geregistreerde diergroepen.

Kinderboerderijadvies kan helpen om overzicht te krijgen:

  • welke dieren zijn aanwezig?
  • wie is houder of verantwoordelijk?
  • is er een UBN?
  • welke I&R-verplichtingen kunnen spelen?
  • wie houdt dierregistratie bij?
  • hoe worden aan- en afvoer, geboorte, sterfte of verplaatsing vastgelegd?
  • is de informatie overdraagbaar bij wisseling van beheerder?
  • sluiten dierlijsten, logboeken en praktijk op elkaar aan?

De locatie of houder blijft zelf verantwoordelijk voor juiste en tijdige registratie. Kinderboerderijadvies kan helpen om de structuur inzichtelijker en werkbaarder te maken.

Ruimtelijke regels en particuliere dierhouderij

Ook wanneer dierenwelzijn goed geregeld is, kan de locatie nog te maken hebben met regels uit de fysieke leefomgeving.

Bij dieren op particuliere grond kunnen onder meer relevant zijn:

  • Omgevingsplan.
  • Gebruik van grond.
  • Bouwwerken.
  • Milieubelastende activiteiten.
  • Geur.
  • Mestopslag.
  • Lokale regels.
  • Eventuele vergunningen.

IPLO geeft aan dat hobbymatig houden van dieren vaak niet rechtstreeks onder de regels voor veehouderijen uit het Besluit activiteiten leefomgeving valt, maar dat regels uit het omgevingsplan wél relevant kunnen zijn. Dit is afhankelijk van aantallen, soort activiteit en de regels die de gemeente lokaal heeft vastgesteld.

Ook mestopslag en geur kunnen in bepaalde situaties afzonderlijke regels kennen.

Daarom is: “Het zijn maar hobbydieren op eigen grond”

geen voldoende juridische analyse.

De feitelijke situatie moet worden gekoppeld aan de juiste lokale en landelijke regels.

Bijzondere dieren en andere vergunningvragen

Sommige dierlocaties houden soorten of voeren activiteiten uit waarvoor aanvullende regels kunnen gelden.

Bijvoorbeeld rond:

  • Wilde diersoorten.
  • Beschermde soorten.
  • Invasieve exoten.
  • Import of export.
  • Opvang.
  • Publiek tonen van wilde dieren.
  • Diertransport.
  • Evenementen.

Bij twijfel kan Kinderboerderijadvies helpen om dierenbestand, activiteiten en beschikbare documenten eerst goed in beeld te brengen en te bepalen welke vraag aan RVO, NVWA, gemeente of een andere bevoegde instantie moet worden voorgelegd.

Voor formele vergunningverlening blijft het bevoegde gezag verantwoordelijk.

Dierentuinvergunning of vergunningplicht

Sommige locaties met wilde of beschermde dieren en publieksfunctie kunnen mogelijk te maken krijgen met dierentuinregels. Dat is niet altijd direct duidelijk, zeker bij mengvormen zoals kinderboerderijen met exoten, educatieve locaties, opvangdieren of bijzondere diersoorten.

Kinderboerderijadvies kan helpen met een eerste dierinhoudelijke toets:

  • welke diersoorten zijn aanwezig?
  • worden dieren aan publiek getoond?
  • gaat het om wilde of beschermde soorten?
  • hoe lang en hoe vaak is er publieksfunctie?
  • is er sprake van opvang, educatie of permanente huisvesting?
  • welke vragen moeten richting RVO of bevoegd gezag worden gesteld?

Kinderboerderijadvies geeft geen juridische garantie en vervangt geen bevoegd gezag. Wel kan Kinderboerderijadvies helpen om de juiste informatie te verzamelen en vervolgstappen zorgvuldig voor te bereiden.

terugvinden als de vaste beheerder er morgen niet is?

Geen juridisch advies, wel praktische duidelijkheid

Kinderboerderijadvies is geen juridisch advieskantoor en neemt geen formele rol van RVO, NVWA, gemeentejurist, arbodienst of dierenarts over.

De meerwaarde zit in het praktisch in beeld brengen van dierinhoudelijke vragen, ontbrekende informatie en vervolgstappen. Zo weet een gemeente beter wat zij zelf kan oppakken, waar specialistische toetsing nodig is en welke afspraken op locatie beter moeten worden vastgelegd.

Contact

Heeft uw gemeente vragen over Wet dieren, UBN, I&R, dierregistratie of vergunningplicht bij een kinderboerderij, dierenweide of andere dierlocatie? Kinderboerderijadvies kan helpen om de situatie zorgvuldig en praktisch in beeld te brengen.