Kwaliteitskader en gemeentelijke borging
Van een eenmalige beoordeling naar aantoonbare verbetering en blijvende kwaliteit.
Een nulmeting geeft de gemeente inzicht in hoe een dierlocatie op dat moment functioneert.
Daarna verandert de praktijk. Dieren komen en gaan, vrijwilligers wisselen, documenten verouderen en verblijven worden aangepast.
Zonder structurele opvolging kan een locatie die vandaag goed functioneert over enkele jaren opnieuw kwetsbaar worden.
Het ZooCO Kwaliteitskader Publieke Dierlocaties helpt gemeenten en dierlocaties om
kwaliteit niet alleen te beoordelen, maar ook planmatig te verbeteren en periodiek te borgen.
Geen keurmerk, maar een bewaakte methodiek
Het ZooCO Kwaliteitskader is geen officieel keurmerk, certificering of vervanging van een overheidsinspectie.
Het kader maakt onderscheid tussen:
- Wettelijke verplichtingen.
- Erkende professionele richtlijnen en wetenschappelijke inzichten.
- Aanvullende ZooCO-kwaliteitseisen.
Daardoor blijft zichtbaar welke punten juridisch verplicht zijn en waar bewust een hogere professionele standaard wordt toegepast.
De volledige normtabellen, beoordelingsvragen, wegingen en interne auditinstrumenten worden niet openbaar als zelfbeoordelingslijst aangeboden.
Drie verdiepingsroutes
Van nulmeting
naar verbeterroute
Over het omzetten van bevindingen in maatregelen, verantwoordelijkheden, termijnen en passende ondersteuning.
Borgingscheck en periodieke herbeoordeling
Over het controleren van documenten, veranderingen en uitgevoerde maatregelen en het periodiek opnieuw bezoeken van de locatie.
kennispartnerschap voor gemeenten
Over structurele ondersteuning,
tussentijdse vragen, actualisatie
en het volgen van
meerdere locaties.
Eén kwaliteitslijn, passende uitwerking per locatie
Een kleine dierenweide hoeft niet dezelfde personele organisatie en documentatie te hebben
als een grote kinderboerderij met medewerkers, educatie en veel bezoekers.
De basisprincipes moeten wel aantoonbaar zijn geregeld. Het kader houdt daarom rekening met
schaal, functie, diergroepen, bezoekers, organisatie en feitelijke risico’s.
De Praktijkladder maakt zichtbaar waar een locatie staat en welke verdere ontwikkeling passend kan zijn.
Gedeelde zelfstandigheid
Een gemeente kan kwaliteit niet uitsluitend bij een stichting of vrijwilligersorganisatie neerleggen.
De locatie neemt verantwoordelijkheid voor dagelijkse dierzorg, registratie, werkafspraken en het tijdig melden van veranderingen. De gemeente maakt duidelijk welke randvoorwaarden, financiering, eigenaarslasten en onderhoudsverantwoordelijkheden bij haar blijven.
Deze gedeelde zelfstandigheid voorkomt zowel vrijblijvendheid als een situatie waarin de gemeente het volledige dagelijkse beheer moet overnemen.
Uit de praktijk: een goed rapport voorkomt niet vanzelf dat kwaliteit terugloopt
Een nulmeting kan duidelijk maken wat op een bepaald moment moet verbeteren. Daarmee is nog niet geregeld dat deze verbeteringen enkele jaren later nog steeds functioneren.
Dieren worden vervangen of toegevoegd, vrijwilligers en bestuurders wisselen, werkschema’s veranderen, registraties worden aangepast en verblijven worden verbouwd.
Juist kleine veranderingen kunnen er geleidelijk voor zorgen dat een eerder goed georganiseerde situatie opnieuw kwetsbaar wordt.
Structurele borging hoeft niet te betekenen dat ieder jaar opnieuw een volledige nulmeting wordt uitgevoerd.
Afhankelijk van de locatie kan tussentijds bijvoorbeeld worden gekeken naar belangrijke diermutaties, gewijzigde documenten, openstaande verbeterpunten en veranderingen in beheer of bestuur. Een uitgebreider locatiebezoek kan vervolgens op een passende cyclus plaatsvinden.
Zo wordt kwaliteitsborging onderdeel van het beheer in plaats van een nieuwe grote actie nadat problemen opnieuw zijn ontstaan.
Koppeling aan gemeentelijke instrumenten
Het kwaliteitskader kan worden verbonden aan:
- Een nulmeting of startbeoordeling.
- Een verbeterroute.
- Huur-, gebruiks- of beheerafspraken.
- Subsidievoorwaarden.
- Opdrachtverlening en contractmanagement.
- Herinrichting of nieuwbouw.
- Periodieke borging via een kennispartnerschap met KinderboerderijAdvies.
De juridische toepassing binnen gemeentelijke instrumenten moet door de gemeente worden getoetst.
Deelname vraagt actieve borging
Een locatie kan niet alleen op basis van een ingevulde lijst stellen dat zij volgens het ZooCO Kwaliteitskader werkt.
Daarvoor zijn beoordeling, transparante informatie, opvolging van verbeterpunten en een actuele deelname-, kennispartnerschap- of licentieafspraak nodig. Bij structurele niet-naleving kan het recht vervallen om te communiceren dat de locatie volgens het kader werkt.
Na de nulmeting voorkomen dat dezelfde aandachtspunten terugkomen?
Een onderzoek of verbetertraject geeft inzicht op een bepaald moment.
Daarna blijft de locatie veranderen. Wilt u als gemeente niet alleen weten waar locaties vandaag staan,
maar ook kunnen volgen of verbeteringen worden uitgevoerd, documenten actueel blijven en belangrijke veranderingen tijdig worden gemeld?
Dan kan samen worden bepaald welke vorm van periodieke borging bij de gemeente en locaties past.
Dat hoeft niet voor iedere locatie hetzelfde te zijn en betekent ook niet automatisch ieder jaar een volledige fysieke beoordeling.
Het ZooCO Kwaliteitskader, de borgingscheck en een kennispartnerschap kunnen daarvoor in samenhang worden gebruikt.
Neem contact op om het aantal locaties, de gemeentelijke rol en een passende borgingscyclus te bespreken.