Maatschappelijke functie en toekomstvisie van de kinderboerderij

Van dierlocatie naar groene huiskamer en toekomstbestendige maatschappelijke voorziening

Een kinderboerderij wordt gemakkelijk vooral bekeken vanuit dieren, verblijven en recreatie.
Voor een gemeente kan zo’n locatie echter een veel bredere maatschappelijke betekenis hebben.

De vraag is daarom niet alleen welke dieren een gemeente wil behouden, maar ook welke
voorziening zij op langere termijn voor wijk, dorp en inwoners wil ondersteunen.

De groene huiskamer van wijk of dorp

Een toekomstbestendige kinderboerderij kan een laagdrempelige groene ontmoetingsplek zijn waar dieren, natuur en inwoners samenkomen.

Afhankelijk van de locatie kan zij ruimte bieden aan:

  • Ontmoeting tussen bewoners en generaties.

  • Natuur- en diereducatie.

  • Vrijwilligerswerk.

  • Participatie en sociale activering.

  • Stage- en leerwerkplekken.

  • Samenwerking met scholen.

  • Samenwerking met welzijns- en zorgorganisaties.

  • Buurtactiviteiten.

  • Natuurbeleving en vergroening.

  • Kleinschalige bijeenkomsten en vergaderingen.

  • Een toegankelijke plek waar inwoners kunnen deelnemen zonder dat daarvoor altijd een formeel programma nodig is.

Wanneer passende professionele partners verantwoordelijk zijn voor de begeleiding, kan een locatie daarnaast worden benut voor bijvoorbeeld dagbesteding, re-integratie, het opbouwen van dagstructuur of het herstellen van sociale contacten.

De dieren zijn daarbij geen decor. Een bredere maatschappelijke functie moet altijd verenigbaar blijven met goed dierenwelzijn, voldoende rust, passende huisvesting en beheersbare bezoekerscontacten.

Niet iedere kinderboerderij hoeft alles te doen

Een kleine dierenweide in een woonwijk heeft een andere functie dan een grote stads- of kinderboerderij met medewerkers, educatie, maatschappelijke partners en veel bezoekers.

Het doel is daarom niet om aan iedere locatie zoveel mogelijk functies toe te voegen.

De gemeente kan eerst onderzoeken:

  • Welke behoefte in wijk, dorp of gemeente bestaat.

  • Welke bestaande functies waardevol zijn.

  • Welke inwoners en organisaties de locatie gebruiken.

  • Welke samenwerking realistisch en wenselijk is.

  • Welke beheerorganisatie daarvoor nodig is.

  • Welke financiële middelen structureel beschikbaar zijn.

  • Welke omvang van de dierhouderij daarbij verantwoord past.

Eerst functie, daarna dieren en inrichting

Bij vernieuwing wordt vaak snel gedacht aan gebouwen, nieuwe verblijven en terreinontwerp.

KinderboerderijAdvies kiest bewust voor een andere volgorde:

functie, gebruikers, organisatie, beheer, dieren en daarna ruimtelijke inrichting.

Eerst moet duidelijk zijn wat de locatie moet kunnen betekenen en welke organisatie dat dagelijks kan uitvoeren.
Vervolgens kan worden bepaald welke dieren, gebouwen, verblijven, routes en voorzieningen daarbij passen.

Zo wordt het risico kleiner dat veel geld wordt geïnvesteerd in een aantrekkelijk ontwerp dat later
onvoldoende aansluit op dierenwelzijn, beheercapaciteit, vrijwilligers, exploitatie of maatschappelijke functie.

Maatschappelijke waarde bestuurlijk borgen

Wanneer een gemeente een kinderboerderij ondersteunt vanwege ontmoeting, educatie, participatie, natuurbeleving of leefbaarheid, is het verstandig dat deze functie niet uitsluitend impliciet blijft.

Afhankelijk van de gemeentelijke situatie kunnen doelen en verantwoordelijkheden bijvoorbeeld terugkomen in:

  • Gemeentelijk beleid.

  • Subsidieafspraken.

  • Huur- en gebruiksovereenkomsten.

  • Opdrachtverlening.

  • Samenwerkingsovereenkomsten.

  • Het Kwaliteitskader.

  • Periodieke evaluatie en borging.

De juridische en bestuurlijke vorm moet door de gemeente en haar daarvoor bevoegde deskundigen worden bepaald.

Ambitie moet ook uitvoerbaar zijn

Meer maatschappelijke functies vragen meestal ook meer van gebouwen, medewerkers, vrijwilligers, toegankelijkheid, veiligheid en dagelijkse organisatie.

Een toekomstvisie moet daarom niet alleen beschrijven wat maatschappelijk wenselijk is, maar ook welke structurele middelen, mensen en voorzieningen nodig zijn.

Soms leidt dat tot professionalisering of uitbreiding. In andere gevallen kan juist een kleiner en beter beheersbaar dierenbestand ruimte creëren voor educatie, ontmoeting of andere maatschappelijke functies.

Van bestaande situatie naar toekomstbeeld

KinderboerderijAdvies kan helpen om eerst de bestaande locatie en organisatie feitelijk te beoordelen en vervolgens mogelijke maatschappelijke functies te verbinden aan dierbestand, beheer, terrein, gebouwen, financiering en toekomstscenario’s.

Zo ontstaat een toekomstvisie die niet alleen aantrekkelijk klinkt, maar ook praktisch uitvoerbaar is.

De maatschappelijke toekomst van een dierlocatie onderzoeken?

Wilt u bepalen welke functie een kinderboerderij of dierenweide in de toekomst voor wijk, dorp of gemeente kan vervullen?

Neem contact op om de bestaande situatie, gemeentelijke doelstellingen en mogelijke ontwikkelrichting te bespreken.